We reden langs eindeloze zoutvlakten en langs de zoutpannen van Margherita di Savoia.
Deze zoutpannen, een uitgestrekte vlakte met bergen zout, zijn de grootste van Europa en de tweede grootste ter wereld.
Op een gegeven moment kregen we last van zoutblindheid door de afwezigheid van externe prikkels door de stille en saaie rechte weg in het gelijkmatig landschap en werden wij minder opmerkzaam in het verkeer.
Af en toe werd het landschap gelukkig afgewisseld door een ingeslapen dorpje, kenmerkend voor het zuiden van Italië, zodat de chauffeur weer even wakker werd geschud.
We kwamen langs Trinitapoli en begin dit jaar heb ik hier een olijfboom geadopteerd om de lokale producenten financieel te ondersteunen en te helpen om de oude traditie van het maken van olijfolie te behouden.
Het produceren van extra vergine olijfolie wordt steeds moeilijker voor de boeren in Puglia.
Grote producenten maken hun olijfolie door het te mixen met chemisch vervormde oliën.
Door deze grote concurrentie moeten de boeren en kleine producenten hun land verkopen en stoppen met het produceren van dit geweldige product.
Op een gegeven moment raakte onze eigen zoutvoorraad uitgeput en kregen we zin in zoute snacks en zoete dranken.
Om de verhouding vocht en zout weer in evenwicht te brengen maakten we een sanitaire stop in Zapponeta.
Dit ingeslapen dorpje met ongeveer 3000 inwoners heeft een schuldenlast van maar liefst 20 miljoen euro, geld voor een schoolbus is er niet, de burgemeester brengt de kinderen ’s morgens met zijn eigen Fiat Panda naar school.
Slenterend door de stille straten, op zoek naar een terrasje, werden we aangestaard door oude mannetjes die zich verzameld hadden rond de centrale bar.
Op ongemakkelijke en krakkemikkige stoelen lijken deze prachtige oude mannetjes er de hele dag te zitten en gaan ze alleen naar huis voor de lunch die op hen staat te wachten.
Daarna komen ze weer terug op hun vaste plek om te praten, een kaartje te leggen en de dag langzaam voorbij te zien gaan.
Gek genoeg ontbreken de vrouwen in dit straatbeeld, hoewel we een hoogbejaarde vrouw op een stoepje zagen zitten met een verschrikkelijke aandoening aan haar onderbenen met vochtophopingen en zwellingen en verkleuringen van de huid. als gevolg van slecht werkende aderen en een falend lymfevatenstelsel.
In Zuid- Italië, waar veel armoede heerst, is er weinig kans op genezing of behandeling.
Wat had ik een medelijden met deze vrouw die ernstig beperkt is in haar motoriek en niet beschikt over een rollator of scootmobiel om zich voort te bewegen.
We kochten bij een bakker warme koekjes die net uit de oven kwamen en een verfrissende fles water en gingen op een bankje zitten op een pittoresk pleintje en met onze ogen dicht doezelden we vredig weg in de schaduw van de zon.
De rust en de stilte werden abrupt onderbroken door het tikkend geluid van staal tegen een stoeprand.
De hoogbejaarde vrouw met olifantenbenen kwam moeizaam strompelend met een looprek over de stoep onze richting uit.
Nu en dan bleef ze even staan en leunde dan op haar looprek om uit te rusten, haar mond open, happend naar zuurstof. Moedig voortbewegend en hijgend van inspanning strompelde ze van bankje naar bankje op het dorpsplein en als ze weer op adem was gekomen ging ze weer verder.
Wij gingen ook weer verder en liepen door smalle straatjes en steegjes toen er ineens uit het niets een arm uit een vliegengordijn verscheen en mij stevig vastpakte en mij niet meer losliet.
De arm trok mij verder naar binnen, de donkere ruimte in.
Een tandeloze hoogbejaarde vrouw met een tanig gezicht die de tand des tijds heeft doorstaan keek mij met een verlangende blik aan en begon met hese stem en nauwelijks verstaanbaar te prevelen over haar overleden zoon Domenico, die veel te vroeg gestorven was.
Daarna vertelde ze over haar overleden echtgenoot, vol trots liet ze ons de fotolijstjes met familieportretten zien.
We probeerden weg te komen, maar de greep om mijn armen werd steeds strakker, ze wilde mij niet meer loslaten en klampte zich krampachtig aan me vast, zo blij was ze met dit menselijke en fysieke contact.
Ze vertelde dat ze alleen nog buiten kwam om naar de kerk te gaan.
Ze rommelde wat in haar laatjes en toverde twee snoepjes in gekleurd cellofaan tevoorschijn en stopte deze in onze handen.
Ze vertelde dat ze deze snoepjes al die jaren bewaard heeft voor haar andere zoon, in de hoop en verwachting dat hij haar ooit komt opzoeken.
De cellofaan snoeppapiertjes waren helemaal verschrompeld, net als de perkamenten huid van haar gezicht en voelden zacht en week aan.
Hoe vaak zouden deze snoepjes door haar handen zijn gegaan, vol van verlangen naar een teken van leven van haar zoon die elders een moeizaam bestaan probeert op te bouwen als muzikant en nooit meer naar huis komt om zijn moeder te bezoeken.
We namen met moeite afscheid van deze vrouw en buiten wreef ik over mijn pijnlijke bovenarm waar ik de knellende greep nog voelde.
Terug in Nederland laat deze bijzondere ontmoeting mij niet meer los.
In Nederland zijn er allerlei voorzieningen voor senioren, je hoeft je nooit te vervelen, er zijn allerlei mooie initiatieven om te voorkomen dat je in een sociaal isolement komt.
Er is een Nationaal ouderfonds, je hebt het project Ouderen in de wijk, waarbij enthousiaste vrijwilligers er samen met partners uit de wijk voor zorgen dat senioren zich verbonden voelen met anderen en zich kunnen redden in de samenleving.
Er is mantelzorg en schuren, stallen en garages worden door kinderen op het eigen erf verbouwd tot aanleunwoningen voor hun ouders.
Er is een Plusbus, die allerlei leuke dagactiviteiten organiseert en er is de Stichting Senioren Student die studenten koppelt aan senioren voor hulp en gezelschap.
Italië vergrijst snel maar doet nauwelijks aan bejaardenzorg, een plek in een goed verzorgingstehuis kost minstens € 1600,00 per maand en er zijn lange wachtlijsten.
Vrouwelijke immigranten vullen nu het gat in de markt goedkoop op door de zorg voor thuiswonende bejaarden op zich te nemen.
Het adopteren van een olijfboom lijkt ineens minder belangrijk, er zou een stichting moeten komen die het mogelijk maakt om al deze oudjes te kunnen adopteren.
Stuur alle afgedankte rollators en scootmobiels naar Italië en start een stichting “Geef om eenzame oudjes”
Zij zijn namelijk nog lang niet afgedankt en verdienen een menswaardig bestaan en een waardig levenseinde.
Dit alles doet mij sterk twijfelen aan mijn emigratieplannen naar Italië.
Het lijkt me vreselijk om in een sociaal isolement te leven, hunkerend naar menselijk contact en persoonlijke aandacht en zonder hulp bij het aantrekken van mijn therapeutisch elastische kousen.
Dit alles geeft mij de komende jaren stof tot nadenken en de twee snoepjes die mij aanstaren vanuit de fruitschaal herinneren mij hier aan.
Deze snoepjes staan symbool voor de stille strijd tegen eenzaamheid.
Reacties
Een reactie posten